Quyết định 36/2025: Bỏ tiêu chí “công nghệ” - bước ngoặt phân loại ngành kinh tế trong thời đại số
Việc Quyết định 36/2025 dự kiến bỏ tiêu chí “công nghệ” khi phân loại ngành kinh tế không phải là một sự lược bỏ đơn giản. Đây thực chất là một cuộc tái tư duy căn bản, phản ánh cách chúng ta nhìn nhận về cấu trúc của nền kinh tế hiện đại. Trong một thế giới mà công nghệ đã thẩm thấu vào hầu hết mọi hoạt động, việc tách biệt nó ra như một tiêu chí riêng không còn ý nghĩa, mà thậm chí còn trở thành rào cản cho việc đo lường và quản lý sự phát triển thực chất.
Từ "công nghệ" như một ngành riêng biệt đến "công nghệ" như hạ tầng nền tảng
- Trong các hệ thống phân loại cũ, “công nghệ cao” thường được xem như một nhóm ngành tách biệt, ví dụ như sản xuất linh kiện điện tử hay phần mềm máy tính. Cách tiếp cận này phù hợp khi công nghệ còn là một lĩnh vực chuyên biệt, chỉ có một số ít doanh nghiệp tham gia. Tuy nhiên, ngày nay, công nghệ, đặc biệt là số hóa, đã trở thành yếu tố sống còn trong mọi lĩnh vực, từ nông nghiệp thông minh (smart farming), logistics được tối ưu hóa bằng AI, cho đến tài chính số (fintech) và y tế từ xa (telehealth).
- Việc giữ tiêu chí “công nghệ” tách biệt sẽ tạo ra một nghịch lý: Một doanh nghiệp nông nghiệp ứng dụng drone, cảm biến IoT và phân tích dữ liệu lớn để tối ưu hóa sản lượng lại không được coi là “công nghệ cao” bằng một công ty gia công phần mềm đơn thuần. Quyết định 36/2025 nhận ra rằng, giá trị không nằm ở bản thân công nghệ, mà ở khả năng ứng dụng công nghệ để tạo ra giá trị mới trong từng ngành nghề cụ thể.
Hướng đến bản chất kinh tế: Phân loại theo giá trị và mô hình kinh doanh
Bằng cách bỏ tiêu chí “công nghệ”, Quyết định 36/2025 chuyển trọng tâm sang phân loại theo bản chất kinh tế và mô hình tạo ra giá trị. Điều này có nghĩa là:
- Một doanh nghiệp sẽ không còn được định danh là “công ty công nghệ” một cách chung chung.
- Thay vào đó, họ sẽ được phân loại chính xác dựa trên sản phẩm, dịch vụ cuối cùng và cách thức tạo ra doanh thu.
- Ví dụ: Một công ty phát triển ứng dụng giao đồ ăn sẽ được xếp vào nhóm “dịch vụ đặt đồ ăn và vận chuyển trên nền tảng số”. Công nghệ lúc này là phương tiện, còn bản chất kinh tế là cung cấp dịch vụ logistics và kết nối.
Cách tiếp cận này giúp “giải ảo” và làm rõ giá trị thật của nền kinh tế số. Nó cho phép chúng ta đo lường xem ngành nông nghiệp đang được chuyển đổi số đến đâu, ngành y tế đang hưởng lợi bao nhiêu từ công nghệ, thay vì chỉ biết có một ngành “công nghệ thông tin” đang phát triển riêng lẻ. Đây là nền tảng để xây dựng các chính sách hỗ trợ, ưu đãi sát với thực tế hơn, nhắm đúng vào việc thúc đẩy chuyển đổi số trong từng lĩnh vực cụ thể, thay vì rót chung chung vào một nhóm ngành mơ hồ.
Tạo sự linh hoạt, tránh lỗi thời nhanh chóng
- Một lý do thực tế khác là tốc độ đổi mới công nghệ quá nhanh. Hôm nay được coi là “công nghệ cao”, ngày mai có thể đã trở thành tiêu chuẩn phổ thông. Một hệ thống phân loại dựa trên tên gọi công nghệ (như “điện toán đám mây”, “blockchain”) sẽ nhanh chóng lỗi thời, đòi hỏi sửa đổi liên tục.
- Quyết định 36/2025, bằng cách tập trung vào chức năng kinh tế và mô hình hoạt động, tạo ra một khung phân loại linh hoạt và bền vững hơn. Dù công nghệ đằng sau có là AI, blockchain hay một công nghệ chưa xuất hiện, thì một doanh nghiệp cung cấp dịch vụ tài chính vi mô trên nền tảng số vẫn sẽ được xác định là “dịch vụ tín dụng và trung gian tài chính số”. Khung phân loại này có khả năng thích ứng với tương lai mà không cần thay đổi cấu trúc cốt lõi.
Tác động đến doanh nghiệp: Từ “công ty công nghệ” đến “chuyên gia số trong ngành”
Với sự thay đổi này, danh tính pháp lý của nhiều doanh nghiệp sẽ trở nên rõ ràng và sát thực hơn. Một công ty không còn mơ hồ là “công ty công nghệ”, mà sẽ chính thức là:
- Công ty cung cấp giải pháp quản lý chuỗi cung ứng thông minh (trong nhóm logistics).
- Công ty phát triển nền tảng học tập trực tuyến và số hóa nội dung giáo dục (trong nhóm giáo dục).
- Công ty cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe từ xa và phân tích dữ liệu y tế (trong nhóm hoạt động y tế).
Điều này giúp doanh nghiệp định vị đúng thị trường, tìm đúng đối tác, khách hàng và nguồn nhân lực chuyên ngành. Đồng thời, nó cũng đặt ra yêu cầu doanh nghiệp phải hiểu sâu và thể hiện được bản chất giá trị mà mình tạo ra cho một ngành nghề cụ thể, thay vì chỉ dựa vào danh xưng “công nghệ”.
ChatIIP.com - Công cụ định vị lại ngành nghề trong kỷ nguyên phân loại mới
Trong bối cảnh chuyển đổi hệ thống phân loại căn bản này, ChatIIP.com trở thành công cụ không thể thiếu để doanh nghiệp dịch chuyển và định vị lại chính mình một cách chính xác.
- Khi Quyết định 36/2025 chính thức có hiệu lực, ChatIIP sẽ là nơi đầu tiên doanh nghiệp có thể tra cứu và hiểu được cách mô tả ngành nghề mới. Bạn chỉ cần nhập mô tả hoạt động kinh doanh thực tế của mình. Ví dụ: “Công ty tôi sử dụng AI để phân tích dữ liệu vệ tinh và cung cấp báo cáo dự báo năng suất cây trồng cho các nông trại.”
- Dựa trên khung phân loại mới, ChatIIP sẽ đề xuất mã ngành phù hợp, chẳng hạn như “dịch vụ tư vấn nông nghiệp dựa trên dữ liệu và phân tích” thuộc nhóm ngành nông nghiệp, thay vì một mã ngành công nghệ thông tin chung chung. Công cụ này giúp doanh nghiệp “dịch” mô hình kinh doanh đa ngành, tích hợp công nghệ của mình sang ngôn ngữ pháp lý chính xác, đảm bảo sự phù hợp hoàn hảo với quy định mới.
- Việc Quyết định 36/2025 bỏ tiêu chí “công nghệ” không phải là hạ thấp tầm quan trọng của công nghệ. Ngược lại, đó là sự thừa nhận sâu sắc rằng công nghệ đã trở thành huyết mạch của toàn bộ nền kinh tế. Thay đổi này mở đường cho một cách đo lường và quản lý minh bạch hơn, thực chất hơn, nơi mỗi doanh nghiệp đều có thể tìm thấy vị trí chính xác của mình trên bản đồ kinh tế số. Và với sự hỗ trợ của các nền tảng thông minh như ChatIIP.com, hành trình thích ứng và định vị lại này sẽ trở nên chính xác, nhanh chóng và đầy tự tin.
0 Nhận xét