Các ngành nghề "lột xác" mạnh mẽ nhất theo Quyết định 36/2025: Đón đầu xu thế hay tụt hậu?

 Các ngành nghề "lột xác" mạnh mẽ nhất theo Quyết định 36/2025: Đón đầu xu thế hay tụt hậu?

Sự ra đời của Quyết định 36/2025 (dự kiến) thay thế Quyết định 27/2018 không đơn thuần là một bản cập nhật danh mục. Đó là một cuộc tái định nghĩa toàn diện về cấu trúc ngành nghề, phản ánh chân thực bước chuyển mình của nền kinh tế Việt Nam sau gần một thập kỷ. Trong cuộc chuyển mình này, một số nhóm ngành không chỉ được bổ sung mã mới; chúng đã trải qua một cuộc "lột xác" hoàn toàn về cách phân loại, phạm vi và tầm nhìn, đặt ra cả cơ hội lẫn thách thức lớn cho mọi doanh nghiệp.

1. Kinh tế số và Công nghệ thông tin: Từ "phần phụ" trở thành "xương sống"

- Nếu như trong Quyết định 27/2018, các ngành công nghệ thông tin (CNTT) và kinh tế số chủ yếu được nhóm gọn trong các phân ngành về "dịch vụ phần mềm", "xử lý dữ liệu" một cách rời rạc, thì Quyết định 36/2025 chính thức công nhận và chi tiết hóa chúng thành một hệ sinh thái số đa tầng, hoàn chỉnh.

- Sự thay đổi không nằm ở việc có thêm vài mã ngành, mà nằm ở cách tiếp cận. Các mô hình kinh doanh nền tảng (platform), từ thương mại điện tử, gọi xe, đến nền tảng phần mềm dịch vụ (SaaS), sẽ có mã ngành riêng biệt, phản ánh đúng bản chất kết nối và tạo lập thị trường của chúng. Các lĩnh vực mới nổi như trí tuệ nhân tạo (AI) ứng dụng, phân tích dữ liệu lớn (Big Data), Internet vạn vật (IoT) cho các giải pháp công nghiệp và đô thị, hay phát triển và kinh doanh tài sản số sẽ lần đầu tiên được định danh chính thức. Điều này giúp doanh nghiệp công nghệ dễ dàng định vị, thu hút đầu tư và hưởng các chính sách ưu đãi đặc thù.

2. Dịch vụ logistics và thương mại điện tử: Sự hội tụ để bùng nổ

Đây là minh chứng rõ nhất cho việc xóa nhòa ranh giới giữa các ngành truyền thống. Quyết định 27/2018 phân tách rạch ròi "bán lẻ qua mạng" và "dịch vụ vận tải, kho bãi". Tuy nhiên, thực tiễn đã sinh ra những "kỳ lân" tích hợp cả hai mảng này một cách liền mạch.

- Quyết định 36/2025 dự kiến sẽ phản ánh sự hội tụ này bằng cách tạo ra các nhóm ngành dịch vụ logistics thông minh và hệ thống phân phối đa kênh tích hợp công nghệ số. Nó không chỉ phân loại công ty theo việc họ "vận chuyển" hay "bán hàng", mà còn theo cách thức họ tối ưu hóa toàn bộ chuỗi cung ứng bằng công nghệ. 

- Các dịch vụ như quản lý chuỗi cung ứng số (Digital SCM), trung tâm phân phối tự động hóa, hay dịch vụ giao hàng chặng cuối (last-mile) dựa trên nền tảng sẽ được nhận diện rõ ràng. Sự thay đổi này buộc các doanh nghiệp logistics và thương mại điện tử truyền thống phải tự đánh giá lại: họ đang chỉ là một mắt xích riêng lẻ, hay đã phát triển thành một nhà cung cấp giải pháp tích hợp?

3. Nông nghiệp công nghệ cao và Công nghiệp thực phẩm: Từ sản xuất đến "hệ sinh thái thực phẩm thông minh"

Nhóm ngành này thay đổi theo hướng từ "sản xuất nông nghiệp" và "chế biến thực phẩm" đơn thuần sang một chuỗi giá trị khép kín, tuần hoàn và được số hóa.

- Quyết định 36/2025 sẽ làm rõ và mở rộng khái niệm nông nghiệp công nghệ cao, không chỉ dừng ở việc ứng dụng công nghệ trong canh tác, mà bao gồm cả: canh tác thông minh (sử dụng IoT, drone, AI để giám sát và phân tích), nông nghiệp đô thị và công nghệ sinh học, truy xuất nguồn gốc bằng blockchain, và chế biến thực phẩm thông minh.

- Đặc biệt, các mô hình kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp như tái chế phụ phẩm, sản xuất năng lượng tái tạo từ chất thải nông nghiệp sẽ được khuyến khích thông qua mã ngành cụ thể. Sự thay đổi này đòi hỏi doanh nghiệp phải có tầm nhìn dài hạn, đầu tư vào công nghệ và thiết lập liên kết chặt chẽ trong chuỗi, thay vì chỉ tập trung vào khâu sản xuất đơn lẻ.

4. Dịch vụ y tế, giáo dục và giải trí: Sự "số hóa bắt buộc" và cá nhân hóa

Ba lĩnh vực vốn được quản lý chặt chẽ này đang trải qua làn sóng chuyển đổi số mạnh mẽ, và Quyết định 36/2025 là văn bản pháp lý đầu tiên bắt kịp làn sóng đó một cách có hệ thống.

- Trong y tế, bên cạnh các mã ngành truyền thống, sẽ xuất hiện các phân loại cho y tế từ xa (telemedicine), quản lý sức khỏe số, phần mềm y tế (healthtech), và dịch vụ chăm sóc sức khỏe dự phòng ứng dụng công nghệ. Trong giáo dục, đào tạo trực tuyến (edtech) sẽ không còn là một khái niệm chung chung, mà được chia nhỏ thành các mô hình như: nền tảng đào tạo trực tuyến, cung cấp nội dung số giáo dục, đào tạo kỹ năng số, v.v. Lĩnh vực giải trí cũng chứng kiến sự bùng nổ của sáng tạo nội dung số, phát trực tuyến (streaming), tổ chức sự kiện ảo và kinh doanh trong môi trường metaverse.

- Sự thay đổi cốt lõi ở đây là việc công nhận giá trị của dịch vụ số và trải nghiệm cá nhân hóa ngang hàng với dịch vụ truyền thống. Điều này mở ra thị trường rộng lớn cho các startup công nghệ, nhưng đồng thời cũng đặt ra bài toán về quy chuẩn chất lượng, bảo vệ dữ liệu và quyền sở hữu trí tuệ trong môi trường số.

ChatIIP.com - La bàn định vị doanh nghiệp giữa cuộc đại chuyển dịch

Trước một cuộc thay đổi mang tính hệ thống và sâu rộng như Quyết định 36/2025, việc tự mình tìm hiểu và đối chiếu không chỉ tốn thời gian mà còn dễ sai sót, dẫn đến hậu quả pháp lý và chiến lược nghiêm trọng. ChatIIP.com ra đời như một la bàn thông minh, giúp doanh nghiệp định vị chính xác vị trí của mình trong bản đồ ngành nghề mới.

Với cơ sở dữ liệu được tích hợp và cập nhật liên tục, ChatIIP cho phép doanh nghiệp:

- Đối chiếu thông minh: Nhập mã ngành cũ theo QĐ 27/2018, hệ thống sẽ tự động đề xuất mã ngành tương đương hoặc chính xác hơn theo QĐ 36/2025, đặc biệt quan trọng với các ngành đã "lột xác".

- Phân tích xu hướng: Dựa trên mô hình kinh doanh thực tế, AI của ChatIIP.com có thể phân tích và gợi ý những mã ngành mới, nhóm ngành mới mà doanh nghiệp có tiềm năng phát triển, giúp mở rộng tầm nhìn và tận dụng cơ hội từ chính sách.

- Cảnh báo rủi ro chuyển đổi: Hệ thống cảnh báo các thay đổi về điều kiện kinh doanh, giấy phép con liên quan đến ngành nghề mới, giúp doanh nghiệp chủ động chuẩn bị, tránh gián đoạn hoạt động.

Việc nắm bắt và thích ứng với những ngành nghề thay đổi nhiều nhất theo Quyết định 36/2025 không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu sống còn để tồn tại và phát triển. Đây là cơ hội để doanh nghiệp tái định vị bản thân, chuyển từ tư duy "kinh doanh đơn ngành" sang "cung cấp giải pháp đa giá trị" trong một hệ sinh thái kinh tế mới. Sự hỗ trợ từ các nền tảng công nghệ như ChatIIP.com sẽ giúp hành trình chuyển đổi này trở nên chính xác, an toàn và dẫn lối doanh nghiệp đến những đỉnh cao mới của đổi mới và cạnh tranh.