Công ty sản xuất mở chi nhánh ở nước ngoài: Có cần "Khai báo lại" Mã ngành trong nước?

Việc mở rộng sản xuất ra thị trường nước ngoài thông qua hình thức chi nhánh là một bước tiến quan trọng, đánh dấu sự trưởng thành của doanh nghiệp. Trong hàng loạt kế hoạch cần chuẩn bị, một câu hỏi pháp lý tinh tế thường nảy sinh: Việc thành lập chi nhánh ở nước ngoài có đòi hỏi công ty mẹ tại Việt Nam phải điều chỉnh mã ngành nghề đăng ký kinh doanh hay không?

Câu trả lời ngắn gọn là: Không có quy định bắt buộc trực tiếp nào yêu cầu phải thay đổi. Tuy nhiên, đây lại là thời điểm chiến lược và đáng cân nhắc để rà soát, tối ưu hóa danh mục ngành nghề, biến thủ tục có vẻ hành chính thành một lợi thế cạnh tranh.

Phân tích pháp lý: Ranh giới giữa "Bắt buộc" và "Nên làm"

- Về mặt pháp lý thuần túy, Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp của công ty mẹ tại Việt Nam phản ánh các ngành nghề kinh doanh trên lãnh thổ Việt Nam. Trong khi đó, chi nhánh ở nước ngoài sẽ phải đăng ký và hoạt động theo luật pháp của quốc gia sở tại, với một mã ngành phân loại riêng của nước đó (như NAICS của Mỹ, NACE của EU, hoặc VSIC của chính quốc gia đó).

- Hai hệ thống này tồn tại song song. Việc công ty mẹ có một chi nhánh sản xuất đồ gỗ tại Mỹ không tự động yêu cầu công ty mẹ tại Việt Nam phải bổ sung ngành nghề "xuất khẩu lao động" hay "đầu tư ra nước ngoài". Tuy nhiên, sự mở rộng này thường kéo theo những thay đổi nội tại làm cho việc điều chỉnh mã ngành trở nên cần thiết và có lợi.

3 Tình huống chiến lược "nên" điều chỉnh mã ngành

1. Khi hoạt động tại Việt Nam có sự thay đổi cốt lõi để phục vụ chi nhánh nước ngoài

Đây là tình huống phổ biến nhất. Công ty mẹ có thể chuyển từ vai trò chỉ sản xuất hàng xuất khẩu thông thường sang thực hiện các chức năng phức tạp hơn. Ví dụ:

- Từ "Sản xuất hàng dệt may" đơn thuần, nay cần bổ sung "Nghiên cứu và phát triển (R&D) trong lĩnh vực dệt may" để thiết kế mẫu mã cho thị trường nước ngoài.

- Từ "Sản xuất linh kiện điện tử", nay cần thêm "Kinh doanh xuất nhập khẩu ủy thác" hoặc "Dịch vụ logistics nội địa" để tối ưu chuỗi cung ứng nguyên liệu phục vụ cả nhà máy trong nước và chi nhánh nước ngoài.

- Nếu không bổ sung các mã ngành này, hoạt động thực tế của công ty mẹ có thể bị coi là "kinh doanh ngoài ngành nghề đăng ký", tiềm ẩn rủi ro pháp lý.

2. Khi doanh nghiệp muốn tận dụng ưu đãi cho hoạt động "Đầu tư ra nước ngoài" hoặc "Doanh nghiệp công nghệ cao"

- Pháp luật Việt Nam có các chính sách ưu đãi cho doanh nghiệp có hoạt động đầu tư ra nước ngoài hoặc được công nhận là doanh nghiệp công nghệ cao. Việc công ty mẹ chủ động bổ sung các mã ngành liên quan 

- ví dụ: "Đầu tư ra nước ngoài" trong nhóm ngành dịch vụ tài chính, hoặc các mã ngành công nghệ cao cụ thể có thể tạo cơ sở pháp lý vững chắc hơn để đàm phán và hưởng ưu đãi về thuế, tín dụng từ các cơ quan trong nước.

3. Khi cần tái cấu trúc, minh bạch hóa mô hình tập đoàn cho đối tác và nhà đầu tư quốc tế

- Một hồ sơ ngành nghề được cập nhật, phản ánh đầy đủ cấu trúc hoạt động toàn cầu (bao gồm R&D, sản xuất, xuất nhập khẩu, đầu tư), sẽ tạo ra hình ảnh chuyên nghiệp và minh bạch. Điều này cực kỳ giá trị khi làm việc với đối tác nước ngoài, ngân hàng quốc tế, hoặc khi kêu gọi vốn. Nó cho thấy doanh nghiệp có tầm nhìn chiến lược và quản trị bài bản.

Quy trình thực hiện điều chỉnh nếu cần

Nếu nhận thấy cần điều chỉnh, doanh nghiệp nên thực hiện theo trình tự sau:

- Đánh giá toàn diện: Phân tích xem hoạt động thực tế của công ty mẹ tại Việt Nam đã thay đổi như thế nào để hỗ trợ chi nhánh nước ngoài.

- Tra cứu mã ngành bổ sung: Sử dụng Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam (VSIC) theo QĐ 36/2025 để tìm mã ngành phù hợp cho các hoạt động mới (như dịch vụ R&D, thương mại quốc tế, hoạt động đầu tư).

- Nộp hồ sơ điều chỉnh: Thực hiện thủ tục bổ sung ngành nghề đăng ký kinh doanh tại Cơ quan đăng ký kinh doanh nơi công ty mẹ đặt trụ sở. Đây là thủ tục hành chính tương đối đơn giản.

ChatIIP - Công Cụ Chiến Lược Cho Kế Hoạch Mở Rộng Toàn Cầu

Khi đứng trước bài toán phức tạp "trong nước - ngoài nước" này, ChatIIP.com chính là trợ thủ đắc lực để đưa ra quyết định sáng suốt.

Bạn có thể đặt những câu hỏi vĩ mô và thực tế cho ChatIIP: Công ty sản xuất mở chi nhánh ở nước ngoài có cần điều chỉnh mã ngành trong nước không?

Nguồn: ChatIIP.com

Tóm lại, việc mở chi nhánh nước ngoài là tín hiệu cho thấy doanh nghiệp đang bước sang một giai đoạn phát triển mới. Điều chỉnh mã ngành trong nước không phải là gánh nặng bắt buộc, mà là một hành động chủ động, thông minh để hệ thống hóa mô hình, tối ưu pháp lý và định vị lại thương hiệu. Sử dụng công cụ như ChatIIP để đánh giá toàn diện sẽ giúp doanh nghiệp biến cột mốc này thành bàn đạp vững chắc cho sự phát triển bền vững cả trong nước lẫn quốc tế.