Sinh viên luật và “cú sốc” thực tiễn: AI có thể giúp gì?
1. Khoảng trống trong đào tạo luật: Chỉ lộ diện khi bước vào thực tiễn
Trong nhiều năm qua, đào tạo luật tại Việt Nam đã đạt được những bước tiến đáng kể về mặt chương trình và nội dung học thuật. Tuy nhiên, một thực tế khó phủ nhận là không ít sinh viên chỉ thực sự nhận ra hạn chế của mình khi bắt đầu tiếp cận công việc pháp lý cụ thể. Những kiến thức từng được trình bày một cách mạch lạc trong giáo trình lại trở nên khó vận dụng khi đối diện với hồ sơ, tình huống hoặc yêu cầu từ khách hàng thực tế.
Sự lúng túng này không xuất phát từ việc sinh viên “không biết luật”, mà từ việc thiếu trải nghiệm áp dụng luật trong bối cảnh sống động. Khoảng cách giữa giảng đường và thực tiễn vì thế ngày càng rõ nét, đặt ra yêu cầu đổi mới phương pháp học tập và hỗ trợ sinh viên ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.
2. Từ học thuộc điều luật đến hình thành tư duy nghề nghiệp
Học luật không đơn thuần là ghi nhớ các điều, khoản hay văn bản quy phạm pháp luật. Người hành nghề pháp lý cần một năng lực cao hơn: khả năng nhìn nhận sự việc dưới góc độ pháp luật, xác định đâu là chi tiết mang ý nghĩa pháp lý và đâu là yếu tố cần loại bỏ khỏi quá trình phân tích.
Trong môi trường học tập truyền thống, sinh viên thường quen với dạng bài tập lý thuyết, ít có cơ hội tiếp cận những tình huống phức hợp, đa chiều. Điều này khiến tư duy nghề nghiệp hình thành chậm, thậm chí bị đứt gãy khi chuyển từ học sang làm. Việc bổ sung các công cụ hỗ trợ giúp sinh viên rèn luyện tư duy hành nghề vì thế trở nên cần thiết.
3. ChatIIP và cách tiếp cận học luật theo hướng thực hành
ChatIIP được phát triển như một trợ lý pháp lý ứng dụng trí tuệ nhân tạo, hướng tới mục tiêu hỗ trợ người học tiếp cận pháp luật theo cách gần với thực tiễn hành nghề. Thay vì chỉ cung cấp thông tin pháp luật, ChatIIP tạo điều kiện để sinh viên tương tác với các tình huống giả định, từ đó rèn luyện cách đặt câu hỏi và xây dựng hướng phân tích.
Thông qua quá trình trao đổi, sinh viên dần làm quen với việc xác định vấn đề pháp lý trọng tâm, lựa chọn căn cứ pháp luật phù hợp và đánh giá các phương án xử lý khác nhau. Đây chính là bước chuyển quan trọng từ học thụ động sang học chủ động – yếu tố then chốt trong đào tạo pháp lý hiện đại.
4. Rèn luyện tư duy phân tích và lập luận pháp lý có hệ thống
Một trong những năng lực quan trọng nhất của người làm nghề luật là khả năng lập luận dựa trên căn cứ pháp luật và tình tiết thực tế. Tuy nhiên, kỹ năng này khó có thể hình thành nếu chỉ học qua sách vở. ChatIIP đóng vai trò như một đối thoại viên học thuật, giúp sinh viên kiểm tra tính logic trong lập luận của mình, chỉ ra những điểm thiếu căn cứ hoặc mâu thuẫn nội tại.
Quá trình này không chỉ giúp sinh viên hoàn thiện câu trả lời, mà còn góp phần hình thành thói quen tư duy có hệ thống: phân tích từng bước, kiểm chứng từng nhận định và luôn đặt câu hỏi về tính hợp lý của kết luận pháp lý.
5. Làm quen với kỹ năng soạn thảo và trình bày văn bản pháp lý
Bên cạnh tư duy phân tích, kỹ năng viết và trình bày văn bản pháp lý là yêu cầu không thể thiếu đối với sinh viên luật khi bước vào môi trường làm việc. Thực tế cho thấy, nhiều sinh viên gặp khó khăn trong việc diễn đạt ý tưởng pháp lý bằng ngôn ngữ chuẩn mực, chính xác và phù hợp với từng loại văn bản.
ChatIIP hỗ trợ sinh viên tiếp cận các mẫu văn bản phổ biến trong thực tiễn như đơn từ, hợp đồng, báo cáo pháp lý, qua đó giúp người học hiểu rõ cấu trúc, cách dùng thuật ngữ và văn phong đặc thù của lĩnh vực pháp luật. Quan trọng hơn, sinh viên không chỉ học cách “viết đúng”, mà còn hiểu được lý do của từng yêu cầu trình bày.
6. Công nghệ như một không gian thử nghiệm an toàn
Trong thực tiễn hành nghề, mỗi sai sót đều có thể dẫn đến hệ quả pháp lý nghiêm trọng. Đối với sinh viên, việc thiếu môi trường thử nghiệm an toàn khiến quá trình học tập trở nên bị động và nặng về lý thuyết. ChatIIP góp phần tạo ra một “không gian đệm”, nơi người học có thể thử sức, mắc lỗi và điều chỉnh cách tiếp cận mà không phải chịu áp lực của hậu quả thực tế.
Không gian học tập này giúp sinh viên tự tin hơn khi bước vào các kỳ thực tập, cũng như khi chính thức đảm nhận công việc pháp lý sau khi tốt nghiệp.
7. Vai trò bổ trợ, không thay thế của công nghệ AI
Cần nhấn mạnh rằng, ChatIIP không thay thế vai trò của giảng viên, luật sư hướng dẫn hay trải nghiệm thực tiễn tại cơ quan, doanh nghiệp. Tuy nhiên, trong bối cảnh số lượng sinh viên đông, thời lượng thực hành hạn chế, việc ứng dụng công nghệ AI là một giải pháp bổ trợ hợp lý, giúp cá nhân hóa quá trình học tập và rút ngắn thời gian thích nghi với nghề.
Kết luận: Thay đổi phương thức học luật trong kỷ nguyên số
Việc thu hẹp khoảng cách giữa đào tạo và thực tiễn không thể chỉ trông chờ vào cải cách chương trình học, mà cần sự hỗ trợ của các công cụ học tập thông minh. ChatIIP, với vai trò là trợ lý pháp lý ứng dụng AI, đang góp phần thay đổi cách sinh viên tiếp cận pháp luật – từ học để thi sang học để hành nghề. Đây không chỉ là giải pháp công nghệ, mà còn là một hướng đi mới cho đào tạo luật trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay.
0 Nhận xét