3 dấu hiệu cảnh báo doanh nghiệp có nguy cơ vi phạm hợp đồng lao động

3 dấu hiệu cảnh báo doanh nghiệp có nguy cơ vi phạm hợp đồng lao động

Hợp đồng lao động là nền tảng của mọi mối quan hệ làm việc – nơi quyền lợi, nghĩa vụ và trách nhiệm giữa người lao động và doanh nghiệp được xác định rõ ràng. Tuy nhiên, trên thực tế vẫn có không ít công ty cố tình hoặc vô tình vi phạm hợp đồng, gây ảnh hưởng đến thu nhập, sức khỏe và tương lai nghề nghiệp của nhân viên.

Nhận diện sớm những dấu hiệu bất thường giúp bạn kịp thời hành động, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình thay vì “chịu đựng” cho đến khi hậu quả xảy ra.

1. Trả lương không đúng hạn, không đúng mức hoặc thay đổi cơ chế lương mập mờ

1.1. Chậm lương kéo dài không có lý do chính thức

Đây là dấu hiệu rõ nhất cho thấy doanh nghiệp có vấn đề về tài chính hoặc đang cố ý vi phạm cam kết.

Một số biểu hiện cần lưu ý:

- Lương bị chậm nhiều tháng liền.

- Lương chuyển theo dạng “trả từng phần”.

- Không có thông báo bằng văn bản về lý do chậm lương.

Theo quy định, doanh nghiệp chỉ được chậm lương tối đa 30 ngày trong trường hợp bất khả kháng, và phải thông báo rõ cho người lao động.

1.2. Tự ý giảm lương, cắt phụ cấp, thay đổi thưởng mà không có thỏa thuận

Nếu doanh nghiệp đơn phương thay đổi mức lương hoặc chính sách đã ghi trong hợp đồng, đây là hành vi vi phạm.

Cảnh báo:

- Cắt phụ cấp đột ngột.

- Giảm thu nhập “vì công ty khó khăn” nhưng không ký lại phụ lục hợp đồng.

- Trì hoãn trả thưởng, lương KPI, lương doanh số.

1.3. Giữ lương, giữ cọc trái quy định

Một số công ty yêu cầu đặt cọc hoặc giữ bằng gốc – điều này đa phần là vi phạm pháp luật.

2. Thay đổi trái phép công việc, chức danh, vị trí làm việc mà không có sự đồng ý

2.1. Điều chuyển sang công việc không liên quan đến hợp đồng

Ví dụ: Kế toán bị điều sang làm telesale; Nhân viên marketing bị yêu cầu làm thủ kho hoặc bán hàng.

Nếu sự thay đổi vượt quá phạm vi công việc trong hợp đồng và không có sự đồng thuận, đó là hành vi vi phạm.

2.2. Ép thay đổi địa điểm làm việc gây ảnh hưởng nghiêm trọng

Một số công ty bất ngờ điều chuyển nhân viên sang chi nhánh khác xa hàng chục – hàng trăm km, gây khó khăn cho người lao động.

Theo luật, thay đổi địa điểm làm việc phải có lý do hợp lý và phải được người lao động đồng ý nếu địa điểm nằm ngoài phạm vi ghi trong hợp đồng.

2.3. Giao việc vượt quá khả năng hoặc nguy hiểm hơn mà không thông báo trước

Những thay đổi liên quan đến tính chất công việc (nặng nhọc hơn, độc hại hơn, rủi ro cao hơn) phải được thỏa thuận lại bằng văn bản – nếu không, đó là vi phạm.

3. Ép tăng ca, tăng giờ làm trái quy định và không trả lương làm thêm giờ

3.1. Ép tăng ca liên tục, không cho quyền từ chối

Theo luật, làm thêm giờ phải có sự đồng ý của người lao động. Nếu công ty “ra lệnh” buộc tăng ca, coi như nghĩa vụ bắt buộc, đó là vi phạm rõ ràng.

3.2. Không trả lương làm thêm hoặc trả thấp hơn mức quy định

Làm thêm giờ phải trả theo hệ số: 150% (ngày thường); 200% (ngày nghỉ). Nếu công ty không trả đúng mức, đây là dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng.

3.3. Không đảm bảo giờ nghỉ, nghỉ giữa ca, nghỉ phép năm

Cảnh báo:

- Làm việc xuyên suốt không có thời gian nghỉ giữa ca.

- Không cho nghỉ phép năm hoặc bắt ép nghỉ phép vào thời điểm công ty quy định.

- Lịch làm việc thay đổi đột ngột, thiếu thông báo.

Những hành vi này đều vi phạm luật lao động và ảnh hưởng trực tiếp sức khỏe người lao động.

Kết luận

Vi phạm hợp đồng lao động có thể không xảy ra một cách rõ ràng ngay từ đầu, nhưng các dấu hiệu nhỏ xuất hiện sớm chính là lời cảnh báo. Khi nhận thấy một trong ba nhóm dấu hiệu trên, bạn nên: lưu lại bằng chứng (tin nhắn, email, bảng chấm công, phiếu lương), trao đổi trực tiếp với HR hoặc quản lý, và nếu cần, liên hệ cơ quan chức năng để được hỗ trợ.

Hiểu luật – nhận diện sớm – hành động đúng lúc sẽ giúp bạn bảo vệ trọn vẹn quyền lợi và sự nghiệp của mìn